Klasifikasyon mikroskopi ak prensip k ap travay pou rechèch selilè
Mikwoskòp la se zouti prensipal pou obsève selil yo. Dapre diferan sous limyè, li ka divize an de kategori: mikwoskòp optik ak mikwoskòp elèktron. Ansyen an sèvi ak limyè vizib (UV mikwoskòp sèvi ak limyè iltravyolèt) kòm sous limyè a, pandan y ap lèt la sèvi ak reyon elèktron kòm sous limyè a.
-,Mikwoskòp optik
(1) Mikwoskòp optik òdinè
Mikwoskòp byolojik òdinè yo konpoze de twa pati, sètadi: ① sistèm ekleraj, ki gen ladan sous limyè ak kondansateur; ② sistèm agrandisman optik, ki konpoze de lantiy objektif ak oculaire, ki se kò prensipal la nan mikwoskòp la. Yo nan lòd yo elimine aberasyon esferik ak aberasyon kromatik, tou de oculaire a ak objektif la ③ Aparèy mekanik, yo itilize yo ranje materyèl la ak fasilite obsèvasyon (Figi 2-1).
Si imaj la nan mikwoskòp la klè se pa sèlman detèmine pa agrandisman an, men tou, ki gen rapò ak rezolisyon an nan mikwoskòp la. Rezolisyon an refere a kapasite mikwoskòp la (oswa je imen an dwe 25cm lwen sib la) pou distenge distans ki pi piti ant objè yo. Gwosè rezolisyon an detèmine pa longèdonn ak rapò ouvèti limyè ak endèks refraktif mwayen an eksprime pa fòmil la:
Nan fòmil la: n=endèks refraktif mwayen;=ang ouvèti (ang ouvèti echantiyon an ak ouvèti lantiy objektif la), NA=ouvèti lantiy (ouvèti nimerik). Ang lantiy la toujou mwens pase 180 degre, kidonk valè maksimòm sina/2 dwe mwens pase 1.
Endèks refraktif vè yo itilize pou fè lantiy optik la se 1.65 a 1.78, ak endèks refraktif mwayen ki itilize a se pi pre glas la, pi bon an. Pou lantiy objektif sèk, mwayen an se lè, ak rapò ouvèti lantiy la se jeneralman 0.05 a 0.95; pou lantiy lwil oliv, lwil oliv bwa sèd yo itilize kòm mwayen an, ak rapò a ouvèti lantiy ka fèmen nan 1.5.
Longèdonn limyè òdinè a se {{0}} nm, kidonk valè rezolisyon mikwoskòp la pa pral mwens pase 0.2μm, ak rezolisyon je imen an se 0.2mm, kidonk la. maksimòm agrandisman konsepsyon mikwoskòp jeneral la se nòmalman 1000X.
(2) Mikwoskopi fluoresans
Kèk sibstans ki nan selil yo, tankou klowofil, ka fliyoresan apre yo fin irradie pa reyon iltravyolèt; kèk sibstans tèt yo pa ka fliyoresan, men si yo tache ak koloran fliyoresan oswa antikò fliyoresan, yo ka tou fliyoresan lè iradyasyon reyon iltravyolèt, ak mikwoskòp fliyoresan (figi 2-2, 3, 4) se youn nan zouti yo. pou rechèch kalitatif ak quantitative sou sibstans sa yo.
Mikwoskòp fliyoresan ak mikwoskòp òdinè gen diferans sa yo:
1. Metòd ekleraj la anjeneral epi-iluminasyon, se sa ki, sous limyè a projetée sou echantiyon an atravè lantiy objektif la (Figi 2-3);
2. Sous limyè a se limyè iltravyolèt, longèdonn lan pi kout, ak rezolisyon an pi wo pase sa yo ki nan mikwoskòp òdinè;
3. Gen de filtè espesyal, youn nan devan sous limyè a itilize pou filtre limyè vizib, epi youn nan ant oculaire a ak lantiy objektif la itilize pou filtre limyè iltravyolèt pou pwoteje je yo.
(3) Lazè eskanè konfokal mikwoskòp
Mikwoskòp optik konfokal lazè (mikwoskòp optik konfokal lazè, Figi 2-5, 6) sèvi ak lazè kòm sous limyè optik, epi analize imaj pwen pa pwen, liy pa liy, sifas pa sifas, ak koleksyon lazè ak fliyoresans optik pataje yon lantiy objektif, ak konsantre nan lantiy la objektif se Pwen fokal nan lazè a optik se tou pwen an objè nan D 'enstantane. Paske longèdonn gwo bout bwa lazè a kout ak gwo bout bwa a trè mens, mikwoskòp optik konfokal lazè a gen yon rezolisyon ki pi wo, ki se apeprè 3 fwa yon mikwoskòp optik òdinè. Sistèm nan konsantre yon fwa epi eskanè a limite a yon sèl avyon echantiyon an. Lè pwofondè konsantre diferan, imaj diferan nivo pwofondè echantiyon an ka jwenn. Enfòmasyon imaj sa yo estoke nan òdinatè a. Atravè analiz òdinatè ak simulation, estrikti ki genyen twa dimansyon echantiyon selil la ka parèt.
Mikwoskopi konfokal lazè optik ka itilize pa sèlman pou obsève mòfoloji selilè, men tou pou analiz quantitative konpozan byochimik intraselilè, estatistik dansite optik ak mezi mòfoloji selilè.
(4) Mikwoskòp jaden nwa
Mikwoskòp jaden nwa a (mikwoskòp jaden nwa, Figi 2-7) gen yon fèy limyè nan sant kondansasyon an, pou limyè ekleraj la pa antre dirèkteman nan lantiy imen an, epi sèlman limyè a reflete ak difrakte pa echantiyon an. gen dwa antre nan lantiy la objektif, se konsa background nan nan jaden an de vi se nwa, Bor yo nan objè yo klere. Sèvi ak mikwoskòp sa a, patikil ki piti tankou 4-200nm ka wè, epi rezolisyon an ka 50 fwa pi wo pase sa ki nan mikwoskòp òdinè.
(5) Mikwoskòp kontras faz
Phasecontrast mikroskòp (phasecontrast mikroskòp, Figi 2-8, 9) pa P. Zernike te envante an 1932 e li te genyen Pri Nobèl Fizik an 1953 pou li. Karakteristik nan pi gwo nan mikwoskòp sa a se ke li ka obsève espesimèn san tach ak selil k ap viv.
Prensip debaz mikwoskòp kontras faz la se chanje diferans nan chemen optik limyè vizib ki pase nan echantiyon an nan yon diferans anplitid, kidonk amelyore kontras ki genyen ant estrikti divès kalite epi fè estrikti divès kalite vizib klèman. Apre yo fin pase nan echantiyon an, limyè a refrakte, devye nan chemen orijinal la optik, ak reta pa 1/4λ (longè ond). Ranfòse, ogmante oswa diminye anplitid la, ogmante kontras la. An tèm de estrikti, mikwoskòp kontras faz gen de karakteristik espesyal ki diferan de mikwoskòp optik òdinè:
1. Dyafram annulaire a sitiye ant sous limyè a ak kondansasyon an, ak fonksyon li se fè limyè a pase nan kondansasyon an fòme yon kòn limyè kre epi konsantre sou echantiyon an.
2. Plak faz (faseplate annulaire) ajoute yon plak faz kouvwi ak fliyò mayezyòm nan lantiy objektif la, sa ki ka retade faz limyè dirèk oswa limyè diffrakte pa 1/4λ. Gen de kalite:
①A plis plak faz: Limyè dirèk la reta pa 1/4λ. Apre de gwoup vag limyè yo konbine, vag limyè yo ajoute ansanm, epi anplitid la ogmante. Estrikti echantiyon an pi klere pase mwayen ki antoure a, li fòme yon kontras klere (oswa kontras negatif).
② B plis plak faz: Limyè difraksyon an reta pa 1/4λ. Apre de seri reyon yo konbine, vag limyè yo soustraksyon, ak anplitid la vin pi piti, fòme yon kontras nwa (oswa kontras pozitif), ak estrikti a pi fonse pase mwayen ki antoure a.
(6) Mikwoskòp polarize
Yo itilize mikwoskòp polarize pou detekte sibstans ki gen birefringans, tankou filaman, spindles, kolagen an, kwomozòm ak sou sa. Diferans ki genyen soti nan mikwoskòp òdinè se ke gen yon polarizè (polarizè) devan sous limyè a, se konsa ke limyè a k ap antre nan mikwoskòp la se limyè polarize, epi gen yon analizè (yon polarizè ki gen direksyon polarize pèpandikilè ak polarizè a) nan. barik lantiy la. Etap nan mikwoskòp sa a ka vire toutotou. Lè yo mete yon sibstans sèl-refraktif sou sèn nan, kèlkeswa fason etap la vire, depi de polarizateur yo vètikal, pa gen okenn limyè ka wè nan mikwoskòp la, ak limyè a pa vizib nan mikwoskòp la. Lè w ap antre nan materyèl birefringant, etap wotasyon an ka detekte objè sa yo paske limyè detounen lè li pase nan materyèl sa yo.
